Өрхийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжиж, ядуурлаас гаргах үндэсний санаачилга өрнүүлнэ

“Өрөг хэлэлцүүлэг” нэвтрүүлгийн шинэ дугаар “Шүүгчиийн хараат бус байдал ба хариуцлага” сэдвээр өрнүүллээ.
Хэлэлцүүлэгт оролцсон шүүхийн салбарын мэргэжлийн байгууллагуудын төлөөллийн хэлсэн онцлох эшлэлүүдийг хүргэж байна.

Хэлэлцүүлэгт:
- ШЕЗ-ийн Шүүгчийн хараат бус, шүүхийн аюулгүй байдлыг хангах газрын дарга Х.Билгүүнзаяа
- Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүн Д.Мягмарцэрэн
- Шүүгчдийн Холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүн, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Ц.Мөнхтулга
- Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүн Б.Сугар нар оролцлоо.


Шүүхиийн ерөнхий зөвлөлийн Шүүгчийн хараат бус, шүүхийн аюулгүй байдлыг хангах газрын дарга Х.Билгүнзаяа
- Шүүгчийг хараат бус байлгах нь тодорхой субъектийн эрх ямбаны асуудал биш энэ нь хүний шударга шүүхээр шүүлгэх үндсэн эрхтэй холбогддог асуудал юм.
- Шүүх бүгдэд таалагдсан шийдвэр гаргах боломжгүй. Энэ хараат бус, бие даасан гэдгээр хэмжигдэхээс биш олон нийтийн санаа бодолд нийцүүлсэн шийдвэр гаргахгүй. Шүүмжлэл бол байна энэ эрүүл үзэгдэл.
- Шүүх дээр хэрэг маргаан удааширдаг шалтгаан нь нэг шүүгч дээр олон хэрэг байгаа. Анхан шатны шүүх 200-300 хувь давсан ачаалалтай буюу нэг шүүгчид 1000 гаруй хэрэг байна.
- Ардчилсан улсын амин сүнс нь хараат бус байх, шүүх засаглал бие даасан байх ёстой.
- Хувь хүний нууц, өсвөр насны хүүхэдтэй холбоотой хэрэг, нэр хүндтэй холбоотой хэргээр хуульд хаалттай гэсэн бол хаалттай л байна, бусад бүх зүйл нээлттэй.


Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүн Д.Мягмарцэрэн
- Жилд дунджаар 400 гаран өргөдөл ирж байгаагийн 50 хувь нь шүүгчийн шийдвэрлэсэн хэрэг маргааны шийдвэрт ирдэг.
- Хуулиар олгосон эрх хэмжээгээрээ шүүгчийн гаргасан шийдвэрийг хянах үүрэг байхгүй, шүүгч хараат бусаар шийдвэр гаргадаг.
- Гурван засаглалтай гэж л ярьдгаас биш гүйцэтгэх, хууль тогтоох засаглал нь л давамгайлаад шүүх засаглалаа анхаараагүй хаячихсан. Иргэдийн шүүхэд итгэх итгэл өндөр байх тусмаа шүүх засаглал дээшээ гарч ирнэ.
- Ганцхан шүүгчийн сахилгын хороо шүүгчдэд хариуцлага тооцохоос гадна тэр улс төрч, нөлөөлөгчийн асуудал хаана шийдэгдэх вэ гэдэг асуудлыг шийдэх ёстой.
- Шүүхийн ачаалал их байгаа нь үнэн ч гэлээ хариуцлага алдаад байгаа юм байхгүй.


Шүүгчдийн Холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүн, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Ц.Мөнхтулга
- Шүүхэд итгэх итгэл 50 хувь байхад л сайн гэсэн үнэлэмж байдаг.
- Шүүхийн шийдвэр бол Үндсэн хуулийн хэмжээний хараат бус, бие даасан, ёс зүй, сахилга хариуцлагаа шүүлгэж байгаа. Тийм ч байж чадаж байгаа.
- Улс төрчид нэг аюултай зүйл хийж байгаа нь шүүхийг мөлжүүртэй сэдэв болгож төрийн эрх мэдлийг авах зорилгоор сэвж, попорч ярьснаараа шүүх эрх мэдлийг өөрийн эрхгүй унагааж байна.
- Үндсэн хуулийн хэмжээний бие даасан хараат бус сахилгын хороогоор хянуулж шүүлгэж байгаа. Шүүхийн индексээр 53.22 гэж гарсан үнэлгээг шүүх сайн ажиллаж байна гэж үзнэ.


Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүн Б.Сугар
- Шүүгчийн шалгалтандаа тэнцэж, давж гарж ирдэг хүн ховор байна. Бүрэн бэлтгэгдсэн хүн ховор байна. Шүүгч болох хүсэл эрмэлзэл хуульч нарын дунд өндөр байгаад эргэлзэж байна.
- Өнгөрсөн онд сахилгын хороонд 1600 орчим өргөдөл, хүсэлт хүлээж авсан статистик тоон үзүүлэлт байна. Нийт 49 шүүгчид хариуцлага тооцсон байна.
- Хүн бүр үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх нь нээлттэй. Хэн ч шүүх хараат бус байна, шударга байна гэж болох учраас тэр хүн буруу ярьж байна гэж шүүх эрх байхгүй.
- Шүүхийн бие даасан байдал 2021-2023 онд зургаан хувь буурсан.






