
2022 оны гуравдугаар сарын байдлаар Монгол улсад 364 мянга гаруй иргэн өндөр настны тэтгэвэр авдаг. Иргэд насаараа нийгмийн даатгалын шимтгэл төлдөг ч буцаагаад тэтгэврээ авч чадахгүйгээр хорвоог орхих тохиолдол цөөнгүй. Энэ үед тухайн хүний өр, зээл өвлөгддөгтэй адил түүний тэтгэвэр өвлөгдөх боломжтой юу? Бид энэ тухай мэргэжилтнээс тодрууллаа.
Актуарч, тэтгэврийн мэргэжилтэн Д.Гантулга “Орчин үеийн энэ нийгэмд тэтгэвэр өвлөгдөх хэрэгтэй. Одоогийн манай улсын тогтолцоогоор өвлөгдөх боломж байхгүй. Учир нь одоо байгаа тогтолцоо хуримтлуулдаггүй. Хуримтлалгүй учир өвлүүлэх зүйл байхгүй.
Тэтгэврийн асуудал маш хурц болж байна. Учир нь юмны үнэ асар хурдтай өсөж байна. Хэдийгээр хэдхэн сарын өмнө тэтгэврийн доод хэмжээг 500 мянга болгож, арга хэмжээ авсан ч юмны үнэ тэтгэврийн өсөлтөөс хамаагүй илүү боллоо. Тэгэхээр тэтгэвэр авч байгаа өндөр настнуудад бүр дордсон байдалтай байна.
ХУРИМТЛАЛЫН ТОГТОЛЦООГ ЯАРАЛТАЙ БИЙ БОЛГОХГҮЙ БОЛ АСУУДАЛ ХЭВЭЭР БАЙСААР БАЙНА
Тэтгэвэр хүрэлцэхгүй байгаа энэ асуудлыг хоёр салгаж үзэх ёстой. Нэг нь яг одоо тэтгэвэр авч байгаа хүмүүсийг яах вэ. Нөгөөх нь ирээдүйд авах хүмүүсийг яах вэ гэж тусад нь авч үзэх хэрэгтэй. Ирээдүйд авах хүмүүсийн тухайд хуримтлалын тогтолцоог бий болгож эхлэхгүй бол энэ хүмүүс хэдхэн жилийн дараа тэтгэвэрт гарахад асуудал яг хэвээрээ байсаар байна.
“ТЭТГЭВРИЙГ ЖИЛ БҮР ИНФЛЯЦЫН ХЭМЖЭЭГЭЭР НЭМЭХ ХУУЛЬ БИЙ”
Харин одоо өндөр настны тэтгэвэр авч байгаа 360 орчим мянган ахмад настан байдаг. Энэ хүмүүс улсаас, төрөөс хишиг гуйж байгаа биш. Залуу насандаа ажиллаад, шимтгэлээ төлчихсөн учир энэ хүмүүсийн тэтгэврийг жил бүр инфляцын хэмжээгээр нэмж өгөх ёстой. Ийм заалт хуульд байдаг ч хэрэгждэггүй. Хэдэн жил болоод нэг нэмдэг. Нэмэхдээ зөвхөн доод хэмжээг нэмдэг. Өмнө нь ялгаатай байсан хүмүүсийг доороос нь нэмээд эхлэхээр бүгд адилхан болчихно. Одоо тэтгэвэр авч байгаа ахмадуудын 90-ээс илүү хувь нь адилхан тэтгэвэр авч байна. Өмнө нь цалин өндөр байсан, бага байсан ямар ч ялгаагүй. Энэ нэгдүгээрт бага байна. Хоёрдугаарт шударга бус байна.
“ТЭТГЭВРИЙГ ҮР ХҮҮХДҮҮДЭД НЬ ӨВЛҮҮЛЭХ НЬ ЗӨВ”
Мөн өндөр настны тэтгэврийг үр, хүүхдүүдэд нь өвлүүлэх зөв үү хэмээн иргэдээс тодруусан юм.
Иргэд:
- Насаараа хөдөлмөрлөчхөөд зарим нэг нь тэтгэврээ ганц, хоёр жил аваад л нас бардаг. Тэтгэврийг нь үр хүүхдүүдэд нь үлдээсэн зөв болов уу гэж боддог.
- Бид улсдаа олон жил ажиллаад, авдгаа авч, өгдгөө өгсөн учраас өвлүүлэх нь зөв.
- Улс эх орон боломжтой бол өвлүүлбэл зүгээр. Одоохондоо улс боломж муутай байна.
- Үр хүүхдэд нь өвлүүлж өгсөн дээр.
- Үр хүүхдэд нь өвлүүлэх нь зүгээр гэж бодож байна хэмээн үзэл бодлоо илэрхийллээ.