
Хил хааснаас хойш иргэдэд нарийн ногоо "ховрын" бараа болоод хэд хоногийг үдэж байна. БНХАУ-ын Эрээн хотод халдварын нэг тохиолдол илэрсний улмаас 10 дугаар сарын 14-нөөс эхлэн хилээ тодорхойгүй хугацаагаар хаасаар байна. Харин зах худалдааны төвүүд нарийн ногоогүй болоод лангуу нь хоосорсоор. Энэ талаар сурвалжилга бэлтгэхээр "Бөмбөгөр" худалдааны төв болон "Барс" захыг зорилоо.
"НАРИЙН НОГОО ДУУСААД 4-5 ХОНОЖ БАЙНА. ГАНЦХАН БУУЦАЙ Л ҮЛДСЭН"
Барс захын хувьд хүний хөдөлгөөн бага, худалдагчид хоорондоо юм ярьсаар зогсож байв. Нөхцөл байдлын талаар Барс захын худалдаа эрхлэгч мэдээлэл өгсөн юм. Тэрбээр “Жимс урдаас ирдэг. Одоо нөөц гээд байх юм байхгүй бүх нөөцөө дуусгаж байна. Хоёр гурван хоногийн нөөц л байна. Хил хаахаас өмнө жимсээ оруулж ирсэн болохоор үнийн хувьд төдийлөн нэмэгдээгүй. Алим сортоосоо шалтгаалаад 6000-аас дээш үнийн дүнтэй байна. Банана өмнө нь нэг килограмм нь 6000 төгрөгөөр худалдаалж байсан бол одоо 8000 төгрөгийн үнэтэй болсон. Хятад мандарин 8000, Орос мандарин 14-15 мянган төгрөгийн хооронд байна. Машин үнэтэй ирж байгаа болохоор нэмэхгүй гээд яах вэ дээ. Хүмүүсийн хувьд ч гэсэн үнэтэй болохоор жимсийг өмнөхөөсөө бага багаар хэрэглээндээ тааруулаад л авдаг болсон. Өмнө нь долоо хоногт нэг удаа бараагаа авдаг байсан. Одоо тэгээд хил хэзээ нээгдэх нь мэдэгдэхгүй хэцүүхэн л байна. Ер нь хил хаагдахаас өмнө ч бараа хомс байсан. Учир нь Замын-Үүд рүү машин гарахгүй, чирэгдэл ихтэй. Зарах бараагүй гацчихаар түрээс, ажилчдын цалин гээд хүндрэл их” гэлээ.
"НАРИЙН НОГООНЫ ҮНЭ ТЭНГЭРТ ХАДЖЭЭ"
Нарийн ногооны лангуугаар ороход худалдагч "Ерөөсөө нарийн ногоо байхгүй. Зөвхөн Монгол ногоогоо л зарж байна. Өвөл болж байгаа болохоор Монголд бүр хомс л байна. Броколи нэг килограмм нь одоогоор 21 мянган төгрөгөөр зарагдаж байна. Чинжүү адилхан 21 мянгаар худалдаалж байна" гэв.
Лангуунд төмс, лууван, байцаа зэргээс өөр ногоо төдийлөн байсангүй. Чинжүү, өргөст хэмх, улаан лооль, цэцэгт байцаа зэрэг нарийн ногоо бага хэмжээний л байлаа. Энэ төрлийн бараа худалдаалж байсан ганц, нэг лангуунд очиж үнэ асуухад сарын өмнө худалдаалж байснаас даруй хоёр дахин өссөн байв. Тодруулбал, өргөст хэмх 18 мянган төгрөг, үрлэн помидор 20 мянган төгрөг, улаан лооль 13 мянган төгрөгөөр худалдаалагдаж байна.
ТЭЭВРИЙН ЗАРДАЛ 50 САЯ БОЛСОН УУ?
"Оросоос жимс орж ирж байгаа. Урдаас орж ирдэг нарийн ногооны үнэ нэмэгдээд байна. Хятад алим орж ирэхгүй бол хүмүүс Польш алимаа аваад болж л байна. Алтанбулагаас наашаа бол машины зардал нэмэгдээгүй. Хятад л аюул болоод байна. Өмнө нь машин орж ирэхэд 3-5 саяын хооронд байсан. Хүн амьтнаас сонсох нээ машины зардал одоо 50 сая болсон гээд л байна" гэж жимсний лангууны худалдагч хэлэв.
Бараа бүтээгдэхүүний үнэ өсөхөд тээврийн зардал ихээхэн нөлөөлжээ. Хил нээлттэй байх үед ч тээврийн машины эрэлт их, олдоц бага байсны улмаас тээврийн зардал нэмэгдсэн байна. Худалдаачид "10 дугаар сарын 1-нээс өмнө өдөрт 100 машин ордог байсан. Гэтэл түүнээс хойш 30 машин л орж байна. Өнгөрсөн долоо хоногоос эхлэн бүр таг зогссон учир нөхцөл байдал улам хүнд байна” гэлээ.
Харин "Бөмбөгөр" худалдааны төвийн худалдаа эрхлэгчдээс нарийн ногооны үнийн талаар асуухад:
Нарийн ногоо дуусаад удаж байна. Хил гааль хаачихсан жоохон л юм байна гэв. Өөр нэг худалдагч “Нарийн ногоо дуусаад 4-5 хонож байна. Өдөр бүр л шинэ ногоо авдаг байсан. Хил чинь бараг 12 сар, оны үеэр онгойно гээд фэйсбүүк дээр биччихсэн байналээ. Одоо надад ганцхан бууцай л байна"
"Будаа гол төлөв урдаас орж ирдэг. Контейнерууд нөөцгүй болчхоод байна. Гэхдээ. хойноос будаа, гоймон орж ирдэг болохоор нарийн ногоог бодох нээ бас гайгүй байна"
"Огурцы помидороос өөр жимс жимсгэнэ Монголд тарьдаггүй шүү дээ. Хил хэзээ нээгдэхийг мэдэхгүй байна. Нөөц бага л байна" гэж тус тус хэлэв.
Үйлдвэрлэгч бус хэрэглэгч орны хувьд хилээ хэд хоног хаахад л нарийн ногоо тасарч дотоодын бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэж "ТЭГ" зогсолт хийж байна. Иргэд, худалдаа аж ахуй эрхлэгчдийн хувьд тодорхой мэдээлэл байхгүй байгаад зарим нь бухимдаж, зарим нь санаа нь зовж буйгаа илэрхийлсэн юм.