
2026 оны II улиралд Монгол Улсад нэг ажилтанд ногдох сарын дундаж нэрлэсэн цалин 3.03 сая төгрөгт хүрсэн ч инфляцын нөлөөг тооцсон бодит цалингийн индекс өмнөх улирлаас 1.8 хувиар буурсан байна.
Үндэсний статистикийн хорооноос өчигдөр буюу есдүгээр сарын 14-нд танилцуулсан мэдээллээр 2026 оны II улиралд нэг ажилтанд ногдох сарын дундаж нэрлэсэн цалин 3 сая 26.6 мянган төгрөг, голч цалин 2 сая 620.6 мянган төгрөг болжээ. Дундаж нэрлэсэн цалин өмнөх улирлаас 92.2 мянган төгрөг буюу 3.1 хувиар өссөн байна.
Гэвч цалингийн өсөлт иргэдийн худалдан авах чадварт бүрэн хүрсэнгүй. 2026 оны II улирлын нэрлэсэн цалингийн индекс 152.0 байсан бол бодит цалингийн индекс 119.6 болж, өмнөх улирлаас 1.8 хувиар буурсан байна. Харин өмнөх оны мөн үеэс бодит цалингийн индекс 1.0 хувиар нэмэгджээ.
Өөрөөр хэлбэл, цаасан дээрх дундаж цалин нэмэгдсэн боловч үнийн өсөлтийг тооцсон бодит орлого улирлын дүнгээр буурсан гэсэн үг.
Салбараар нь авч үзвэл уул уурхай, олборлолтын салбарын ажиллагчид хамгийн өндөр цалинтай хэвээр байна. Тус салбарын сарын дундаж нэрлэсэн цалин 5.42 сая төгрөг байгаа нь улсын дунджаас 79.1 хувиар өндөр байна. Харин зочид буудал, байр, сууц болон нийтийн хоолны үйлчилгээний салбарын дундаж цалин 1.98 сая төгрөг байгаа нь улсын дунджаас 34.4 хувиар бага байна.
Бодит цалингийн өөрчлөлт салбар бүрд харилцан адилгүй байна. Цахилгаан, хий, уур, агааржуулалтын салбарын бодит цалингийн индекс өмнөх улирлаас 22.1 хувиар буурсан нь хамгийн өндөр бууралт болжээ. Харин хүний эрүүл мэнд, нийгмийн халамжийн салбарын бодит цалин 5.1 хувиар, боловсролын салбарынх 4.6 хувиар өссөн байна.
Боловсролын салбарын сарын дундаж цалин 3.08 сая төгрөгт хүрсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 9.8 хувиар өссөн үзүүлэлт бол эрүүл мэнд, нийгмийн халамжийн салбарынх 2.91 сая төгрөг болж, 10.3 хувиар нэмэгджээ.
Цалингийн түвшний бүтцээс харахад нийт ажиллагчдын хамгийн өндөр хувийг буюу 31.8 хувийг 1.5-3.0 сая төгрөгийн цалинтай ажиллагчид эзэлж байна. Харин 792 мянган төгрөг хүртэлх цалинтай ажиллагчид нийт ажиллагчдын 12.3 хувийг бүрдүүлжээ.
Мөн цалингийн ялгаа хүйсээр ажиглагдаж байна. 2026 оны II улиралд эрэгтэйчүүдийн сарын дундаж цалин 3.3 сая төгрөг байсан бол эмэгтэйчүүдийнх 2.8 сая төгрөг байна. Эмэгтэйчүүдийн дундаж цалин эрэгтэйчүүдийнхээс 504.5 мянган төгрөг буюу 15.4 хувиар бага байна.
Энэ хугацаанд Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн 57.0 мянган аж ахуйн нэгж, байгууллагад нийт 879.8 мянган ажиллагч хамрагдсан байна. ААНБ-ын тоо өмнөх улирлаас 1.2 мянгаар, ажиллагчдын тоо 29.1 мянгаар тус тус нэмэгджээ.
Түүнчлэн ажиллагчдын тоо бөөний болон жижиглэн худалдаа, машин, мотоциклийн засвар үйлчилгээний салбарт 12.8 мянгаар, төрийн удирдлага, батлан хамгаалах болон албан журмын нийгмийн хамгааллын салбарт 8.1 мянгаар өссөн нь нийт ажиллагчдын өсөлтөд голлон нөлөөлсөн байна.
Ингэснээр 2026 оны II улирлын цалингийн гол дүр зураг нь “дундаж цалин 3 сая төгрөг давсан” гэх тооноос илүүтэй, нэрлэсэн цалин 3.1 хувиар өссөн ч бодит цалин улирлын дүнгээр 1.8 хувиар буурсан явдал болж байна.










