Замын-Үүдийн авто замын боомтын ачаа тээврийн хэсэг уртасгасан цагаар ажиллана
Монгол Улсад өсвөр насны хүүхдүүд гэмт хэрэгт холбогдох тохиолдол буурахгүй, харин ч шалтгаан нь олон талт, гүнзгий болж байгааг судлаачид анхааруулж байна. Хүүхдийн эрх, хамгааллын чиглэлээр ажилладаг байгууллагуудын хийсэн судалгаагаар өсвөр үеийнхний зан үйлд нөлөөлж буй хүчин зүйлс нь зөвхөн хувь хүний асуудал бус, гэр бүл, нийгэм, боловсрол, сэтгэл зүйн орчны нийлбэр үр дүн болох нь тодорхой болжээ.
Тодруулбал, Christina Noble Хүүхдийн сангийн Монгол дахь салбар өсвөр насны хүүхдүүд гэмт хэрэгт холбогдож буй шалтгаан, нөлөөлөгч хүчин зүйлсийг судалж, дараах үндсэн дөрвөн чиглэлд хуваан авч үзсэн байна.
Гэр бүлийн орчин: Хүүхдийн анхны хамгаалалт алдагдаж байна
Судалгаагаар гэр бүлийн орчин хүүхдийн зан төлөв, шийдвэр гаргалтад хамгийн хүчтэй нөлөөлдөг хүчин зүйл хэвээр байна. Эцэг эх, асран хамгаалагчийн хараа хяналт сулрах, үл хайхрах байдал, гэр бүлийн хүчирхийлэл, архи мансууруулах бодисын хэрэглээ зэрэг нь хүүхдийг эрсдэлд оруулдаг гол шалтгаан болжээ.
Сэтгэл түгшээх нэг үзүүлэлт нь гэмт хэрэгт холбогдсон хүүхдүүдийн ердөө 16.7 хувь нь өмнө нь эцэг эхийн халамж, хяналт дор амьдарч байсан бол үлдсэн 83.3 хувь нь төрөл садан, асран хамгаалагч, эсвэл бүрэн бус орчинд өссөн байна. Энэ нь хүүхдийн хамгааллын суурь орчин алдагдаж байгааг илтгэнэ.
Боловсрол ба эдийн засгийн дарамт: Сургуулиас завсардах нь эрсдэлийн эхлэл
Сургуулиас завсардах, боловсролын орчноос хөндийрөх нь хүүхдийг гэмт хэрэгт өртөх эрсдэлийг эрс нэмэгдүүлдэг байна.
Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн 36.7 хувь нь сургуулиас завсардсан байсан бөгөөд тэдний дийлэнх нь хөдөлмөр эрхлэх, орлогын эх үүсвэр хайх шаардлагад орсон байжээ.
Мөн сургуулийн орчинд гадуурхагдах, дээрэлхүүлэх, суралцах боломж хязгаарлагдах зэрэг нь хүүхдүүдийг сөрөг бүлэглэлд татагдах, буруу сонголт хийхэд хүргэдэг байна.
Сэтгэл зүй ба сэтгэцийн эрүүл мэнд: Дуугүй хямрал
Өсвөр насны хүүхдүүдийн сэтгэл зүйн байдал анхаарал татахуйц хэмжээнд хүрсэн байна. Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн:
- 57 хувь нь сэтгэл гутралын шинж тэмдэгтэй
- 56 хувь нь түгшүүрийн эмгэгтэй
- 40 хувь нь уур уцаараа зохицуулах чадвар сул
- 21 хувь нь амиа хорлох тухай бодож байсан
- 30.6 хувь нь амиа хорлох оролдлого хийж байжээ
Гэвч тэдний 90 гаруй хувь нь мэргэжлийн сэтгэл зүйн тусламж авч байгаагүй нь системийн дэмжлэг хангалтгүй байгааг харуулж байна.
Найз нөхөд, бүлгийн нөлөө: Дарамт ба буруу сонголт
Өсвөр насныхны хувьд найз нөхдийн нөлөө маш хүчтэй. Судалгаагаар хүүхдүүдийн 57.9 хувь нь гэмт хэрэг үйлдэх үедээ үе тэнгийнхний нөлөөнд байсан гэж хариулжээ.
Эрсдэлтэй зан үйл бүхий бүлэгт хамаарах, бүлгийн дарамтад орох, “хүлээн зөвшөөрөгдөх” хэрэгцээ зэргээс шалтгаалан хүүхдүүд хууль зөрчих үйлдэлд татагдах нь түгээмэл байна.
Нийгэм, орчны хүчин зүйл: Ядуурал ба боломжийн хомсдол
Ядуурал, ажилгүйдэл, аюулгүй бус орчин, чөлөөт цагийг зөв өнгөрүүлэх боломж хомс байдал нь мөн томоохон нөлөө үзүүлж байна. Судалгаанд дурдсанаар хүүхдүүд чөлөөт цагаа үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх орчин дутмаг тул цахим хэрэглээ, донтох зан үйл, сөрөг нөлөөлөлд автах эрсдэл нэмэгддэг байна.
Асуудал нь хүүхдэд биш, орчинд
Энэхүү судалгаа нэг зүйлийг тодорхой харуулж байна. Хүүхдүүд гэмт хэрэг үйлдэх “шалтгаан” биш, харин тэднийг хүрээлж буй орчин, нөхцөл байдлын “үр дагавар” юм.
Гэр бүлийн халамж, боловсролын хүртээмж, сэтгэл зүйн дэмжлэг, нийгмийн орчны аюулгүй байдал зэрэг нь цогцоороо сайжрахгүй бол өсвөр үеийнхний гэмт хэрэг буурахгүй хэвээр байх эрсдэлтэй байна.
Иймд хүүхэд хамгааллыг зөвхөн хуулийн хүрээнд бус, урьдчилан сэргийлэх, орчныг сайжруулах, системийн түвшинд дэмжих бодлогоор шийдэх шаардлага тулгарч байна.
0
0
0
0
0
0
0
0
