
Өчигдөр буюу 03.24-ний өдөр Хууль зүйн байнгын хорооны хуралдаанд Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл ерөнхий танилцуулга хийв. Түүнчлэн “Ноорог” медиад холбогдох цаг үеийн асуудлыг хэлэлцэв. Үргэлжлүүлэн байнгын хорооны гишүүд асуулт асууж, хариулт авсан юм.
Тодруулбал,
УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг: Тодорхой хуульд заасны дагуу гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлийг шалган тогтоох үйл ажиллагаа явагддаг. Гэвч мэдээллийн зөрүүтэй байдлаас болоод олон зүйл боллоо. Шалгах явцдаа хэвлэлийн эрх чөлөөнд халдаж болохгүй ээ. Анхнаасаа мэдээллийг буруу өгснөөс энэ асуудал болж байна. Ер нь гишүүд цаашид ийм асуудал гарвал өөрсдөө эхлээд ХЗДХ-ийн сайдаас мэдээллээ авдаг болмоор байна. Өчигдөр /2025.03.23/ гадаадад оршин суудаг иргэн шүгэл үлээсэн гэж хэлж болохуйц, олон зүйл ярьлаа. Тодорхой мөнгө төгрөгийн тоо ч хэлсэн. Цагдаагийн алба хаагчид өөрсдөө ч оролцсон гэгдэж байна. Үүнийг шалгаж байна уу. Хоёрт, мөрийтэй тоглоомоос сэргийлэх хүрээнд сайд юу хийх вэ. Спортын бэт хаахгүй гэх мэт олон зөрүүтэй мэдээллүүд өгөөд байсан. Та яг мөрдөн байцаагч шиг хандлагаар мэдээлэл хийсэн шүү. Энэ хандлага чинь болохгүй байна. Үүндээ бас анхаармаар байна.
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл: Өчигдөр гадаад улсад байдаг гэх иргэн мэдэгдэл хийсэн, харсан. Сүүлийн дөрвөн жилд мөрийтэй тоглоомтой холбоотой 299 хэргийг шүүх эцэслэн шийдвэрлэсэн буюу цагдаа үүн дээр ажиллаж байгаа. Цагдаа дотор үүнд холбоотой хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. П.Сайнзориг гишүүний үгийг хүлээн авлаа. Цаашдаа анхаарна. Мөрийтэй тоглоом өнөөдөр Эрүүгийн хуулиар зохицуулагдаж байгаа. Цаашид Н.Учрал сайд холбогдох хуулийн өөрчлөлтийг толгойлон хариуцаад явж байгаа.
УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат: УИХ энэ юу болоод байна аа. Яагаад хуралдахгүй байна. О.Алтангэрэлийг маань ямар болгочихов оо? Урдаа барьдаг хууль нарын маань нэг. Гэтэл ямар бүдүүлэг алдаа хийж байна. Прокурорын зөвшөөрлөө хэзээ авсан юм. Албан ажлын шугамаар мэдсэн юмаа яагаад зарлаад байна. Эргээд нөгөө ард түмнээ л буруутай гэдэг. Гэртээ хүн цуглуулдаг байсан, архи уудаг байсан гэх мэт. Иргэд 30 жилд хууль дээдлэх, ардчилал зэргийг мэддэг болсон байна. Зүй ёсны шаардлагуудыг тавьж байна, энэ зөв. Сүүлийн үед бид ухарчихсан байна. Хүний эрх, хэвлэн нийтлэх эрх гэх мэт асуудлууд байна. Цаашдаа яах юм бэ?
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл: Биеэ өмөөрч байгаа мэт болчих гээд байх юм. Би хариуцлагатайгаар хоёр мэдээлэл хийсэн “Ноорог”-ийн ажилчдын нэгийнх нь дансаар 9.3 тэрбум төгрөг эргэлдсэн гэж би хэлсэн. Мөн бусдыг амиа хорлоход хүргэсэн гэх, мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэх, хүний хувийн нууцад халдсан гэх хэргүүдэд шалгагдаж байгааг ч хэлсэн. Бүгд прокурорын байгууллагаас өгсөн зөвшөөрлийн хүрээнд байгаа. Яагаад гаргаж тавьсан бэ гэвэл, хүмүүст цагдаад эргэлзсэн. Юун мөрийтэй тоглоом? гэж хандсан. Одоо хүмүүс нь өөрсдөө гараад ирэнгүүт, “Үнэн, гэхдээ…” болоод явчихаж байна. Хүний эрхтэй холбоотой асуудлууд байна. Хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө гэдэг юуг хамааруулах вэ гэдэг чухал асуудал байна. Цаашдаа олон хуулиар хязгаарлагдаж байгаа эрхүүдийг ярих ёстой.
УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэболд: Хоёр зүйл тодруулъя. Гуравдугаар сарын 18-ны өглөө Үндэсний эв нэгдлийг бусниулах гэсэн зүйл заалт дурдагдсан. Өнөөдөр амиа хорлоход нөлөөлөх, цахим мөрийтэй тоглоом гээд олширлоо. Хэчнээн зүйл заалт гарчихав. Хувь хүний асуудлыг салгалгүйгээр байгууллага дээр нь хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулсан учраас, дээр нь үүр цайтал мэдүүлэг авалгүй байлгасан нь эрүүдэн шүүлт мэт харагдсан болохоор асуудлыг ярьж байна. Үүнээс харахад ямар нэгэн байдлаар яллах гээд байгаа юм биш үү гэсэн эргэлзээ төрж байна.
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл: Ийм ташаа ойлголт яваад байна. Олон зүйл ангиар ямар нэгэн юм наах гээд байгаа мэтээр яриад байна. Цахим мөрийтэй тоглоомын асуудал, амиа хорлох гэж байна гэх өөр нэг асуудал, хувь хүний нууц задруулах тухай дахиад нэг асуудал буюу 3-4 төрлийн шалгагдаж байгаа өөр өөр субъектууд бий. Энэ хооронд ойлголтын зөрүү үүсэв үү гэж харж байна. Цаашдаа бид цагдаагийн байгууллага мэдээлэл өгч буй, ярьсан зүйлс нь өөр өөр талаас давхардаад л явж буй. Дахин дахин хэлж байгаа нь энэ бүгд хэвлэлийн эрх чөлөөнд халдаж болохгүй гэдэг дээр л зуун хувь санал нэг байна.
19.9 буюу Үндэсний эв нэгдлийг бусниулах гэдэг цагдаа шалгадаггүй зүйл анги. Тийм ч учраас гайхаж, цагдааг мэдээлэл өг гэж үүрэг өгсөн. Энэ зүйл ангитай холбоотой ямар нэг мэдээлэл байхгүй. Ийм зүйл ангитай холбоотой ямар ч мэдээлэл өнөөдрийг хүртэл ирээгүй.
УИХ-ын гишүүн Г.Уянгахишиг: Гол хүсээд буй зүйл, процессийн явцад хүний эрх зөрчигдсөн үү? Ямар гомдлын дагуу вэ, шөнийн цагаар явуулах үндэслэл байсан уу, энэ чинь бас хүний эрх зөрчигдөж байгаа биздээ? Хүний эрх зөрчигдсөн үү? Хурааж авсан байгууллагын эд зүйлсийг буцааж өгөх үү? Хэдийн хийчихсэн байгууллагатай холбоотой мэдээлэл баримтуудыг буцааж өгөх боломжтой юу? Цагдан хоригдсон этгээдийн ямар үндэслэлээр хорив?
ХЭҮК-ын гишүүн , УИХ-ын гишүүн Нарантуяа: Найман хүний халдашгүй эрхэд халдсан. Togsoo TG гэх иргэний гомдлоор хойшлуулахгүй арга хэмжээ авсан. Саатуулах баримтлах үндэслэл анхнаасаа тодорхойгүй байсан учраас үүнийг хүний эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн.
ЦЕГ-ын хуулийн хэлтэсийн хурандаа Б.Батзориг: Шуурхай мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах шаардлага гарсан. Хэрэг мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж буй учир товч мэдээлэл өгч буй. Хурааж авсан зүйлсийг буцааж өгөх үү гэж асуужээ. Тухайн хэрэгтэй холбоогүй нь батлагдвал буцааж олгодог. Гэвч цахим гэмт хэрэгтэй холбоотой хард диск гэх мэт эд зүйлс учир хугацаа шаардагдана.
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл: Анхны үндэслэл нотлогдсон эсэхийг тогтоох боломжгүй. Энэ асуудал дараа шийдэгдэнэ. Хурааж авсан зүйлсийг хамгийн боломжит хугацаанд ул мөрийг олж илрүүлээд буцааж өгөхийг баримталж байгаа.
УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал: Өмнө нь Мөрийтэй тоглоомын талаар яригдаагүй, үүнд л эргэлзэж байна. Өмгөөлөгч нь 19.9 гэдэг зүйчлэллээ үзүүлсэн. Хойшлуулашгүй ажиллагаа хийх гарцаагүй баримт байсан юм уу. Гаргаж тавиад буй баримтууд нь хойшлуулашгүй ажиллагаа хийхэд үнэхээр батлагдахгүй байна. Хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөнд халдаагүй юм бол яагаад хэвлэлийн байгууллагын үйл ажиллагаа хийх камерууд өгч болохгүй байгаа юм.
ХЗДХ-ийн сайд О.Алтангэрэл: Байгууллага огт шалгаагүй шүү.
УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням: “Ноорог”-ийн найман залуугийн хоёр нь л тэр цахим мөрийтэй тоглоомд чинь хамаатай юм бол, яагаад наймууланг нь дууддаг юм бэ. УИХ-ын нэг гишүүн асуудалд орвол үлдсэн 125 ч бас шалгуулах юм уу. Цагдаа танилцуулаагүй байхад, прокурорын зөвшөөрөл гарахаас өмнө та яаж тэр 9.3 тэрбум гэдэг тоог мэдсэн байдаг юм?
ХЗДХ-ийн сайд О.Алтангэрэл: Байцаагаагүй, үзлэг нэгжлэг хийсэн, тэр үед гэрчээр байлгасан гэж байна. Прокурорын зөвшөөрлийн дагуу бүх зүйлийг хэлсэн, ярьсан.