
Хөтөлийн “Цемент Шохой” ТӨХК-ийн тэг зогсолт болон гэнэт “ухаан орж эрчимжсэн” Дарханы замын бүтээн байгуулалтаас үүдэн энэ намар цементийн үнэ тонн тутамдаа 600-700 мянган төгрөг болтлоо нэмэгдсэн. Ченжүүд ч эрэлтийг тооцон өндөр үнээр дамлан зарж эхэлсэн. Тиймээс Засгийн газар цементийн төрлийн бүтээгдэхүүний импортын гаалийн албан татварыг он дуустал тэглээд байна. Гэтэл өнөөдөр Хятадаас орж ирж байгаа цементийн үнэ нэг тонн нь 700 мянган төгрөг хүрлээ. Түүнчлэн урд хөршөөс нийлүүлсэн цемент чанарын ямар ч хяналт, шалгалтгүйгээр зах зээлд нэвтэрч байна. Засгийн газар огцом өссөн эрэлтийг бүрэн хангах зорилгоор урд хөршийн цемент үйлдвэрлэгчдийг дэмжсэн боловч энэ нь үнэ бууруулах бодит шийдэл болж чадсангүй. Зөвхөн нийлүүлэлтийн хомсдолыг арилгахад анхаарснаас биш, чанарыг нь бол “хөсөр” хаяжээ.
БНХАУ-ААС ИМПОРТОЛСОН ЦЕМЕНТ ЧАНАРЫН СТАНДАРТАД НИЙЦЭХГҮЙ БАЙНА
БНХАУ-аас эхний ээлжид орж ирсэн цемент асуудалтай байна гэж худалдаачид ярьж эхэлсэн. Тэгвэл өнөөдрөөс албан ёсны итгэмжлэгдсэн лабораториудын шинжилгээний хариу гарч эхлээд байна. Эхний ээлжид орж ирсэн цементээс дээж аван “MNS 976:2008” стандартын дагуух шинжилгээний хариугаар БНХАУ-аас орж ирсэн цемент нь бетон зуурмаг хийхэд хагарах эрсдэл өндөртэй, OPC 42.5 маркийн стандартад тэнцэхгүй гэж гарсан байна. 3 хоногийн турш явагддаг энэхүү шинжилгээний дүнгээр цементийн хатаалт, бат бэх байдлыг урьдчилан тооцох боломжтой байдаг. Тэгвэл үр дүн нь барьцалдуулах чадвар удаан, барьцалдаж дуусах хугацаа урт, эзлэхүүний жигд өөрчлөлт их, гулзайлт, бат бэхийн шаардлага хангахгүй буюу OPC 42.5 маркийн стандартад тэнцэхгүй гэж гараад байна. Учир нь дотоодын үйлдвэрлэгч нарын цементийн бат бэхийн үзүүлэлт 3 хоногт 25-28 МПа гэсэн стандартыг барьдаг бол Хятад цементийн бат бэх 14-16 МПа гэж гарсан байна. Яг энэ нөхцөл байдлаас харахад чанар муутай, үнэтэй цементээр Дарханы замыг дуусгаж, хэдхэн жилийн насжилттай зам тавьж илүү их эрсдэл үүрэх болоод байна.
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ШИЙДВЭР ТӨГРӨГИЙН ХАНШИЙГ УЛАМ СУЛРУУЛАХ ЭРСДЭЛТЭЙ
Мөн урд хөршөөс цемент оруулж ирж байгаа нь валютын гадагш чиглэх урсгалыг нэмэгдүүлж, төгрөгийн ханшийг улам унагах эрсдэлтэй гэдгийг эдийн засагчид бүгд л анхааруулсан. Өнөөдөр тэгвэл нэг ам.долларын ханш 3,500 төгрөгийг даваад байна. Мөн оны эхэнд 4.4 тэрбум ам.доллар байсан валютын нөөц 2.4 тэрбум болтлоо буурсан гэдгийг Эдийн засгийн, хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатар хэдхэн хоногийн өмнө зарласан. Уг нь хүндрэлтэй нөхцөлд бид импортоо тэглэж, нэмэх бус татвар төлж, ажлын байр бий болгож буй үндэсний үйлдвэрлэгч нарыгаа дэмжих ёстой. Гэтэл бодит байдалд татваргүй орж ирж байгаа, чанарын баталгаагүй ч өндөр үнэтэй хятад цементийг дэмжиж байна.