
Төв аймгийн баяр наадамтай холбоотой хамгийн анхаарал татсан асуудал энэ жил зөвхөн түрүү, үзүүрийн барилдаанаар хязгаарлагдсангүй. Наадмын өмнөх бэлтгэл, галын сорилго, улмаар допингийн шинжилгээний хариу тойрсон асуудал бөхчүүдийн дунд яригдаж эхэлжээ.
Тодруулбал, энэ жилийн Төв аймгийн наадамд түрүүлж, үзүүрлэж, шөвгөрсөн гурван бөхөөс, мөн тэдэнтэй нэг галд бэлтгэл хийж байсан Говь-Сүмбэр, Сүхбаатар аймгийн наадамд түрүүлсэн хоёр бөхөөс метандиенон буюу данабол гэх анаболик стероидын төрлийн, амаар хэрэглэдэг тамирчдад хэрэглэхийг хориглосон бодис илэрсэн гэх мэдээлэл байна.
- Баянмөнхийн Батжаргал (Говьсүмбэр аймгийн баяр наадам)
- Мягмарын Тэгшбаяр (Төв аймгийн баяр наадам)
- Мөнхбаярын Өсөхбаяр (Төв аймгийн баяр наадам)
- Мөнхбаярын Даваадэмбэрэл (Төв аймгийн баяр наадам)
- Балтмөнхийн Бадамдорж (Сүхбаатар аймгийн баяр наадам)
Хамгийн анхаарал татаж буй зүйл нь дээрх таван бөхөөс ижил төрлийн бодис илэрсэн явдал юм. Түүнчлэн, эдгээр бөхчүүд нэг галд хамт бэлтгэлд гарсан байна.
Шинжилгээ өгөхөө мэдэж байсан бөхчүүд яагаад ийм бодис хэрэглэв?
Төв аймгийн наадамд шөвгөрсөн бөхчүүд допингийн шинжилгээнд хамрагдах журамтайг мэддэг. Түүнчлэн, нэр дурдагдсан бөхчүүдийн зарим нь өмнө нь явцын шинжилгээнд хэд хэдэн удаа хамрагдаж байсан гэх мэдээлэл бий. Тиймээс “өөрсдөө санаатайгаар хориотой бодис хэрэглэсэн байж болох уу” гэх асуулт бөхчүүдийн хүрээнд гарч байна. Гэхдээ энэ асуултад одоогоор эцсийн хариулт өгөх боломжгүй.
Учир нь допингийн шинжилгээгээр хориотой бодис илэрсэн нь тухайн бодисыг хэн, хэзээ, ямар замаар хэрэглэсэн эсэхийг дангаараа тогтоохгүй. Санаатай хэрэглэсэн үү, санамсаргүй байдлаар биед орсон уу, эсвэл өөр нөхцөл байдал байсан уу гэдгийг холбогдох байгууллагуудын шалгалт, шинжилгээний үр дүнгээр тогтоох шаардлагатай.
Харин Төв аймгийн бөхийн хүрээнд өөр нэг таамаг яригдаж эхэлжээ.
Төв аймгийн бөхчүүдийн дунд сүүлийн жилүүдэд аймгийн наадмын түрүү, үзүүр, шөвгийн барилдааныг урьдчилан тохирдог гэх “найрааны” асуудал яригдсаар ирсэн. Тус аймгийн харьяат улсын цолтой зарим бөх аймгийн наадмын барилдааныг урьдчилан зохион байгуулдаг, хэн түрүүлэх, үзүүрлэх, шөвгөрөх талаар наадмаас хэдэн сарын өмнө тохирдог гэх мэдээлэл бөхчүүдийн дунд байдаг аж.
Энэ мэдээлэлд нутгийн зарим бөх, тэр дундаа өөрийн хүч хөдөлмөрөөр амжилт гаргахыг зорьж буй залуу бөхчүүд таагүй ханддаг гэх яриа ч бий. Ийм нөхцөлд энэ жилийн допингийн асуудал гарсан нь “найрааг эсэргүүцдэг бөхчүүдэд чиглэсэн санаатай үйлдэл байсан уу” гэх таамаг үүсгэхэд хүргэжээ.
Долдугаар сарын нэгний галын сорилго барилдаан яагаад анхаарал татав?
Энэ асуудалд хамгийн их анхаарал татаж буй үйл явдлын нэг нь долдугаар сарын 1-нд болсон Төв аймгийн галын сорилго барилдаан юм. Уг барилдаанд Төв, Говь-Сүмбэр, Сүхбаатар аймгийн наадамд түрүүлсэн бөхчүүдээс гадна Төв аймгийн наадамд үзүүрлэж, шөвгөрсөн бөхчүүд оролцсон байна.
Дараа нь эдгээр бөхчүүдийн заримаас ижил төрлийн хориотой бодис илэрсэн гэх мэдээлэл гарсан нь галын бэлтгэл, сорилго барилдаанд оролцсон бусад бөхчүүдээс шинжилгээ авах шаардлагатай нөхцөл үүсгэжээ.
Албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр, уг асуудлыг нягтлан шалгах хүрээнд бэлтгэлд хамрагдсан болон галын сорилго барилдаанд оролцсон зургаан бөхөөс нэмэлт допингийн шинжилгээ авч, лабораторийн хариуг хүлээж байгаа аж. Энэ шинжилгээний хариу нь асуудлын цаана юу болсон талаар тодорхой хэмжээнд хариу өгөх чухал ач холбогдолтой.
Хэрэв нэмэлт шинжилгээгээр мөн адил бодис илэрвэл нэг нөхцөлд хамт байсан бөхчүүдийн хоол, ундаа, эм бэлдмэл болон бусад хэрэглэсэн зүйлд шалгалт хийх шаардлага үүснэ. Харин бусад бөхчүүдээс уг бодис илрэхгүй бол тухайн таван бөхийн шинжилгээний хариу болон тэдний хэрэглэсэн эм, нэмэлт бүтээгдэхүүн, хоол хүнсний асуудлыг нарийвчлан шалгах шаардлагатай болно.
Найрааны асуудал допингийн асуудалтай огтлолцож байна
Төв аймаг Монголын үндэсний бөхийн түүхэнд олон алдарт бөх төрүүлсэн нутаг. Ардын хувьсгалын жилүүдэд олон Арслан цолтон төрүүлсэн аймгуудын нэг бөгөөд улсын цолтой бөхчүүдийн уламжлалтай.
Гэвч сүүлийн жилүүдэд аймгийн бөхийн хүрээнд эв нэгдэл, дотоод зохион байгуулалт, наадмын барилдааны найрааны асуудалтай холбоотой шүүмжлэл гарсаар ирсэн. Энэ жилийн үйл явдал харин дээрх асуудлыг допингийн сэдэвтэй холбон ярих нөхцөл үүсгээд байна.
“Төв аймгийн харьяат улсын заан Б.Батмөнх, улсын харцага Э.Ууганбаяр, Ө.Даваабаатар, улсын начин Г.Ганжад тэргүүтэй цолтой бөхчүүд тэргүүтэй нутгийн том цолтой бөхчүүд нь аймгийнхаа наадмын найрааг зохион байгуулж наадам болохоос 2-3 сарын өмнө хэн түрүүлж, үзүүрлэж, шөвгөрөхийг тодруулдаг уламжлалыг тогтоогоод хэдэн жил боллоо” гэж яригдаад байна. Үүнд нутгийн наадамчин олноос гадна залуу бөхчүүд, багш дасгалжуулагчид тун таагүй ханддаг аж. Тэгэхээр улсын цолтой бөхчүүдийнхээ аймгийн наадмыг найруулдаг бусармаг явдалд дургүйцсэн нэгэн бөхчүүдийнхээ хоол, цайнд дээрх эмийг хийсэн гэдэг таамаг Төв аймгийн бөхчүүд дунд гараад байна.
Одоо хамгийн чухал нь нэмэлт шинжилгээний хариу
Монголын үндэсний бөхийн холбоо болон Монголын Үндэсний Допингийн Эсрэг Байгууллага хамтран уг асуудлыг нягталж байгаа гэх мэдээлэл байна.Одоогоор хамгийн чухал хүлээлт нь нэмэлтээр шинжилгээ өгсөн зургаан бөхийн хариу юм.
Хэрэв ижил төрлийн бодис дахин илэрвэл нэг галд хамт бэлтгэл хийсэн бөхчүүдийн хооронд ямар нэгэн нийтлэг хүчин зүйл байсан эсэхийг тогтоох шаардлагатай.
Харин зөвхөн таван бөхөөс илэрсэн тохиолдолд тэдний хэрэглэсэн эм, хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн, хоол хүнс, бэлтгэлийн үеийн хэрэглээ болон шинжилгээний өмнөх хугацаанд биед нь орсон бодисуудыг нарийвчлан шалгах шаардлагатай болно.
Өөрөөр хэлбэл, энэ бол зөвхөн таван бөхийн допингийн асуудал биш байж мэднэ.
Хэрэв хэн нэгэн зориудаар бусдын биед хориотой бодис оруулсан нь тогтоогдвол энэ нь спортын дүрэм зөрчсөнөөс хавьгүй ноцтой асуудал болно. Харин санаатай хэрэглэсэн нь тогтоогдвол мөн адил хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болно.
Иймээс эцсийн шинжилгээ, хянан шалгах ажиллагаа дуусаагүй байхад хэнийг ч буруутан гэж нэрлэх боломжгүй.
Төв аймгийн наадамд олон жил яригдсан “найраа”-ны асуудал энэ удаа допингийн сэжигтэй огтлолцсон нь үнэн бол Монголын үндэсний бөхийн салбарт нухацтай шалгах ёстой шинэ асуудал үүсэж байна. Харин энэ сэжиг таамаг хэвээр үлдэх үү, эсвэл баримтаар батлагдах уу гэдгийг нэмэлт шинжилгээ болон албан ёсны шалгалтын дүн л харуулна.









