
Монгол Улсын хэмжээнд жилд дунджаар 400-450 умайн хүзүүний хорт хавдрын тохиолдол бүртгэгддэг бол, умайн хүзүүний хорт хавдрын шалтгаанаар 150-160 хүн нас бардаг тоон судалгаа байна. Үүнтэй холбоотой улс даяар 11 настнуудад хөхөнцөр вирусийн эсрэг вакцин хийхээр болсон юм. Швед улс хөхөнцөр вирусийн эсрэг вакцин хийснээр, умайн хүзүүний хорт хавдрын эрсдэлийг 88 хувиар бууруулж чадсан жишиг бий.
ХҮНИЙ ПАПИЛЛОМА ВИРУСИЙН ЭСРЭГ ДАРХЛААЖУУЛАЛТ 145 ОРОНД ХЭРЭГЖДЭГ
Хүний папиллома вирусийн эсрэг дархлаажуулалтын явцын талаар ХӨСҮТ-ийн Дархлаажуулалтын албаны дарга О.Дашпагмаас тодрууллаа.
Тэрээр, “Монгол Улсад хүний папиллома вирусийн халдварын эсрэг дархлаажуулалтыг үндэсний товлолт дархлаажуулалтуудын нэг болгож оруулсан. 2024 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрөөс эхлээд улс орон даяар товлолтын дагуу 11 настай хүүхдүүдийг дархлаажуулах ажил үргэлжилж байна. Улсын хэмжээнд 78 мянган зорилтот бүлэг буюу 11 настнууд бий. Эдгээрээс 19 мянга гаруй хүүхэд вакцинжуулалтад хамрагдсан. Хамрагдалт 24.3 хувьтай үргэлжлээд явж байна гэсэн үг. Вакцинжуулалттай холбоотой үндэслэлгүй мэдээллүүд их цацагддаг. Иргэд мэдээллээ ХӨСҮТ, ХСҮТ, НЭМҮТ, ЭМЯ зэрэг мэргэжлийн байгууллагуудаас шүүлтүүртэй хүлээж авах хэрэгтэй. Хүний папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг дэлхийн 145 орон үндэсний хөтөлбөрийнхөө нэгээхэн хэсэг болгож хэрэгжүүлдэг” гэлээ.
УМАЙН ХҮЗҮҮНИЙ ХАВДАР ҮҮСГЭГЧ ГОЛ ШАЛТГААН НЬ ХӨХӨНЦӨР ВИРУС
Бид үргэлжлүүлэн хөхөнцөр вирусийн эсрэг вакцины талаар ХСҮТ-ийн Хорт хавдрын бүртгэл тандалт, эрт илрүүлгийн албаны дарга Т.Ундармаагаас тодруулсан юм.
Энэ талаар, “Зарим эцэг эхчүүд яагаад хөвгүүд гэдэг асуудлыг тавьж байна. Энэ вирус ганцхан умайн хүзүүний хорт хавдрыг үүсгээд байгаа юм биш. Өөр бусад хавдрын шалтгаан болоод байна гэдгийг эрдэмтэд судлаад нотолчихсон байна. Тэр нь юу гэхээр, эрэгтэй, эмэгтэй аль альд нь ам залгиурын хавдар, эрэгтэйчүүдэд шодойн хавдар, шулуун гэдэсний хавдар, эмэгтэйчүүдэд умайн хүзүүний хавдар үүсгэдэг.
Умайн хүзүүний хавдрын 90-99 хувийн шалтгаан нь хөхөнцөр вирус болдог юм. Хавдрын үндэсний зөвлөлийн Цэцэгсайхан докторын судалгааг бид заавал дурдах ёстой. Яагаад гэвэл 2012 онд вакцинд хамрагдсан охидыг таван жилийн дараа жирэмсэлж үү, төрж үү гэдгийг судлахад, 80 гаруй хувьд нь сөрөг нөлөө үзүүлээгүй. Тэр битгий хэл дархлаа тогтсон байна. Gardasil вакцин нь АНУ-ын Merck компанийн үйлдвэрлэсэн, дөрвөн цэнтэй, нийтдээ дөрвөн генотипийн эсрэг үйлчилдэг. Дээрээс нь олон улсын эмийн бүх зөвшөөрлөө авчихсан” гэв.
Харин ХСҮТ-ийн Эмэгтэйчүүдийн мэс заслын их эмч АУ-ын магистр Г.Ням-Од умайн хүзүүний хорт хавдар үүсгэх шалтгааны талаар мэдээллээ.
Тэрээр ярихдаа, Умайн хүзүүний хавдар үүсэх маш олон төрлийн хүчин зүйлүүд байдаг. Тэдгээрээс хамгийн өндөр эрсдэлтэй хүчин зүйлийг судалсан Нобелийн шагналт ХБНГУ-ын эрдэмтэн байдаг юм. Умайн хүзүүн хавдар үүсэх хүчин зүйлийн нэг нь бэлгийн замаар дамждаг хөхөнцөр вирусийн халдвар. Ихэнх хавдрын шалтгаан тодорхой бус байсан бол харин одоо шинжлэх ухаан хөгжихийн хэрээр зарим нэг хавдрын шалтгаан тодорхой болж эхэлсэн. Үүний нэг нь умайн хүзүүн хавдар үүсэх гол шалтгаан нь бэлгийн замаар дамждаг хөхөнцөр вирус юм. 2006 онд хөхөнцөр вирус нь Умайн хүзүүний хавдар үүсгэж байна гэдгийг батлаад үүний эсрэг вакцин хийсэн байдаг. 2008 онд тус эрдэмтэн нь нобелийн шагнал авсан байгаа юм.
Умайн хүзүүний хавдрыг зөвхөн бэлгийн замаар дамждаг гэж ойлгож болохгүй. Дэлхийн 22 орны 1000 гаруй эмэгтэйчүүдийг Германы эрдэмтэн судалж үзэхэд 99.7 хувьд нь хөхөнцөр вирус байна гэж тодорхойлсон байдаг. Умайн хүзүүний хавдар үүсгэхэд хөхөнцөр вирус 99 хувийн шалтгаан болж байна гэсэн үг.
Хөхөнцөр вирус нь эмэгтэйчүүдээс гадна эрчүүдэд мөн хамааралтай. Эрчүүд энэ вирусийг тээгч байдлаар авч явдаг. Эрэгтэй хүнд умайн хүзүү гэж байхгүй учраас умайн хүзүүний хавдар яригдахгүй. Харин эр бэлэг эрхтэн шодой, шулуун гэдэс, ам залгиурын хавдар үүсгэх шалтгаан нь тус вирусээс хамааралтай. Мөн эмэгтэйчүүдэд умайн хүзүүн хавдраас гадна Шулуун гэдэс, ам залгиур, гадна бэлэг эрхтэн буюу үтрээ, улаан хоолойн хавдар үүсэх шалтгаан болдог. Эдгээрээс 20-70 орчим хувийн шалтгаан нь болж байна гэж эрдэмтэд нотолсон.
2012 онд хийлгэсэн хүүхдүүдийн 80% д нь сөрөг нөлөө үзүүлээгүй тэр битгий хэл дархлаа тогтсон бн гэлээ.20% д нь сөрөг нөлөө үзүүлсэн гэсэн үг үү