
Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй “Шувуу” ажиллагааны хүрээнд Монгол Улс төрийн “Загалмайлсан эцэг” гэгддэг Т.Бадамжунайг өчигдөр Филиппинээс баривчлан авчирлаа. УИХ-ын гишүүн, Хөдөө, аж ахуйн сайд, Улаанбаатархотын ерөнхий менежер зэрэг өндөр албан тушаал хашиж байсан тэрбээр 2018 онд “УАЗ-469” автомашинд суун Замын-Үүдийн хилээр зугтсан гэдэг. Түүнээс хойш таван жилийн хугацаанд Т.Бадамжунайгийн талаар тодорхой сураг, барим тавим баттай мэдээлэл гарахгүй байсаар өдий хүрээд байв.
Энэ удаа Филиппинийн цагдаа, прокурорын байгууллагынхантай хамтран түүнийг Монголд авчирлаа. Т.Бадамжунайг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн зэсийн баяжмалыг бусад оронд худалдахад оролцож, их хэмжээний мөнгө угаасан хэрэгт холбогдуулан шалгаж байгаа гэх мэдээлэл байгаа юм. Үүнээс өмнө тэр цөөнгүй асуудалд орооцолдон, уснаас “хуурай” гарч байсан. Хадгаламж банкны хэрэг, казино, газрын наймаа гээд бичвэл нэлээд урт жагсаалт гарна.
Т.Бадамжунайгийн талаар, түүний орооцолдож байсан хэргүүдийн талаар хэвлэлүүд юу гэж бичиж байв. Энэ талаар сонирхуулъя.
Т.БАДАМЖУНАЙН БУДЛИАНЫГ ШАЛГАХ ЦӨСТЭЙ ААВЫН ХҮҮ АЛГА УУ
Т.Бадамжунайн тухай элдэв хардлага, хэл ам хэвлэлийн шарласан хуудсаар дүүрчээ. Мөн ил гараагүй будлиантай асуудал ч цөөнгүй. 2012 оны УИХ-ын сонгуулийн өмнөхөн Хятадын төрийн өмчит “Ротн Роул” хэмээх компанийг Монголд хөнгөлөлттэй үнээр 8400 бага оврын трактор нийлүүлэх тендерийн ялагчаар тодруулсан байлаа.
Сураг сонсохнээ, өнөөх тендерийн шалгаруулалтын журамд “Тендерт орох компани нь Хятадын Элчин сайдын яамнаас зөвшөөрлийн бичигтэй байна” гэсэн байжээ.
…Мөн түүний Булган аймагт байгуулсан гэх “Хангай гурил” компанийн санхүүгийн үүх түүх ихээхэн сонирхол татаж байгаа. Атрын гуравдугаар аян гээд сүртэй юм болов шүү дээ, мань эрийг сайд хийж байхад. Энэ аянд Хятадын хөнгөлөлттэй зээл орж ирж байлаа.
Хашир үүн дээр хэсэг нөхдийн хамт хөөрхөн тоглов. Улаан буудайн хадгалалт хариуцсан нөхөд нь 20 мянган тонн буудайгаа муутгаж, улсад их хэмжээний хохирол учруулав. Хэн ч хариуцлага хүлээсэнгүй.
…Энэ бүхнийг нэг мөр шалгаж, буруу зөрүүг хуулийн дагуу тогтоож өгөх хяналтын байгууллагууд хамарсалтай нь амаа үдүүлж, хөлөө дөнгөлүүлсэн мэт сууж байна. Т.Бадамжунайн будлианы талаар хэлж, шалгах цөстэй аавын хүү, ээжийн охид алга гэж үү.
“Үндэсний мэдээ” сонин. Сэтгүүлч Б.Отгонбаяр. 2013 он.
ДОН ЖУНАЙ
Монголд газрын наймаагаар баяжсан, хөлжсөн хүмүүс олон бий. Өнөөдөр толгой эргэм их мөнгөөр туйлж буй "Мон Уран"-ы Б.Наранхүү, "Алтай констракшн"-ы Х.Бат-Эрдэнэ гэх мэт тэргүүн баячуудын нэр ч дуулддаг. Тэгвэл тэд бол Т.Бадамжунай, М.Энхболд нарын дэргэд ердөө л бага гарын ченжүүд. Гэр хорооллын худгаар зүйрлэвэл тэд бол тэрэг түрж ус зөөдөг бацаанууд. Харин Т.Бадамжунай нар бол усны крантан дээр нь сууж байсан том хангамжууд. Усыг ёмкос ёмкосоор нь хэмжинэ үү, гэхээс дөчийн бетон зэргийн ус бол тэдний хувьд бага гарын наймаа байсан гэгддэг.
Ямартай ч Жунай хотыг зарсныхаа хариуд дахиад хэд хэдэн хотыг худалдаж авч чадахаар их мөнгөтэй болсон гэдэг билээ. Мөнгөтэй болсон хүнд улс төр рүү ороход хаалт байсангүй. Ногоон гэрлээр тэр УИХ-ын гишүүн, дараа нь яамны сайд боллоо. "Хотын бүлэг"-ийг байгууллаа. Ингээд л тэрбээр хэнд чдийлдэхгүй нэр нөлөөтэй, хэнийг ч эмээлгэх сүр хүчтэй болж иржээ.
Жунайгийн хүч өөрийнх нь мэдлэг чадвар, онцгой авъяасанд оршиж байсангүй. Харин мөнгө болон эрх ашгийн наймаа тохироонуудаар бий болгосон бүлэглэлд нь оршиж буй. Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж, С.Баяр нарын улс төрийн томоохон лидерүүд эрх мэдлийн багцийг барьж байхдаа тэднийг задлах гэж, зарим тохиолдолд унагаж дарж авах гэж оролдсон ч бүтэмжийг эс олсон байдаг. М.Энхболд тэр хоёрын бий болгосон бүлэглэл яагаад ийн бат бөх оршин байж чадаад байгаад нэг нууц бий.
Тэр цөөн бус удаа асуудалд орж байсан, тэр тоолондоо хэл амнаас чимээгүйхэн мултардаг нь гайхалтай. Түүнтэй холбоотой ямар ч хэрэг утаа мэт замхран алга болж, тэр ч байтугай барагтай хүний "мууг үзэх дуртай" хэвлэлийнхэн хүртэл таг чиг мартаад өнгөрдөг. Түүнийг УИХ-ын гишүүн болсны дараахан нэг эвгүйтсэн. Юу гэвэл, Авилгатай тэмцэх газар Жунай тэргүүтэй хэсэг нөхдийг шалгах шаардлагатай гэж үзэн бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх санал тавьж байсан. Бүр удаа дараа шүү.
Гэтэл "гэнэтийн" юм болж, АТГ-ын дарга нь гадаадад амиа алдсанаар хэрэг явдал шувтрав. Удаа ч үгүй Хадгаламж банкны 14 тэрбумын хэрэг босч ирэхэд мөнөөх л Дон Жунай дунд нь нэр цохиж явлаа. Татвар төлөгчдийн мөнгөөр казинодсон нь баригдсан ч бас л нэр бүхий гишүүдийн хамтаар мултраад гараад ирсэн. Солонгосын казиногоос тоглож алдсан мөнгөнийх нь жагсаалтыг хүртэл гаргаж өгөөд байхад Монголын төр хүнээ шийтгэж чадаагүй л өнгөрсөн.
“Зууны мэдээ” сонин. Сэтгүүлч Д.Дамдинжав. 2012 он.
Т.БАДАМЖУНАЙ ХОЁР САЯ АМ.ДОЛЛАРТОЙ БОЛООД ХИЛ ДАВЖ ЗУГТСАН ГЭВ ҮҮ
УИХ-ын гишүүн, Хөдөө аж ахуйн сайд, Хотын ерөнхий менежер зэрэг албан тушаал хашиж байсан, МАН-ын “нууц ноёнтон” гэж зарим хэвлэлд бичдэг Т.Бадамжунайг хил даван зугтсан гэдгийг олон эх сурвалж баталж байна. Тэрбээр 10 гаруй хоногийн өмнө урд хилийн Замын-Үүд боомтоор “УАЗ-469” машинаар хил гарсан гэнэ. Тус боомтоор жирийн наймаачдын ачаа бараагаа татдаг “УАЗ-469”- өөр хил давсан нь зугтсаны илрэл болов уу гэж үзэх эх сурвалж олон.
Тэрбээр хил давахаасаа хэд хоногийн өмнө Сүхбаатар дүүргийн нутаг дахь “Алтай констракшн” компанийн оффис болох “Twin tower” барилгад байдаг өрөөндөө хоёр сая гаруй ам.доллароо бэлтгэсэн гэх мэдээлэл бий. Тэр талаарх баримт хууль сахиулагчдын гарт орсон нь Т.Бадамжунайгийн хил давж зугтах нэг шалтгаан болсон ч байж магадгүй. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагдаж буй энэ олон мэдээлэл үнэн, эсэхийг батлах хүн нь “Алтай констракшн” компанийн захирал Х.Бат-Эрдэнэ бололтой.
“Өнөөдөр” сонин. 2018 он.
Ц.ЭЛБЭГДОРЖИЙГ ЭЭРЧ БАЙХААР Т.БАДАМЖУНАЙГАА БАРИАД АВААЧ
“Ц.Элбэгдоржийн оймс гозолзох нь” гэж сонирхох баярлах, адгах хүн цөөнгүй байгаа байх аа. Харин энэ дүйвээнээр нэг л хүн мултарчих гээд байгаа юм. Тэр бол МАН, АН-ын аль алинтай бизнесийн эрх ашгаар гүн гүнзгий холбоотой, албан тушаалын томилгоог хэний ч Засгийн газрын үед шийдвэрлэгч одоогийн яриад “60 тэрбумын схем” гэгчийг хэдэн тэрбумаар нь зохион байгуулагч, МАНАН бүлгийн хамгийн гол толгойлогч төртэй холбоотой бүхий л хувьчлалын нууц ноёнтон Т.Бадамжунай юм.
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хандивладаг мөнгийг нэр дэвшигчид биш түүнд аваачиж өгсөн олон хүн бий. Тэд хэзээ ч дуугарахгүй биз ээ. Учир нь хууль Т.Бадамжунайд үйлчлэхгүй олон жилийг элээжээ. Харин гэмт хэрэг бүхэн эдийн засгийн ул мөр үлдээдэг гэдэгчлэн бидний огт анзааралгүй өнгөрсөн Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан, улаанбуудайн худалдаа түүний орлогыг өдий жил зузаатгасаар ирсэн. Энэ бүхний араас чинээнд нь тултал эрэн сурвалжлах бүрт ном болохуйц зузаан материал хэдийнэ бүрдсэн. Үүнийг Тагнуулын ерөнхий газарт хүлээлгэн өгөх цаг болжээ. Холбогдох гэрчүүд нь амьд сэрүүн байгаа дээр, Т.Бадамжунай хил даван зугтахаар завдаад бүтэлгүйтээд “ороод ирсэн” дээр нь одоо шалгах цаг нэгэнт иржээ.
“Baabar.mn” сайт. Сэтгүүлч У.Оргилмаа. 2019 он.
“ХУЛГАЙЧ НАРЫН ДҮРЭМ”-ЭЭР “ЭРДЭНЭТ”-Д ӨРНӨХ МАХИНАЦ
“Эрдэнэт” ХХК-д томчуудын хувьчилж авсан бизнес нь ган бөмбөлгийн шахааны наймаа. Зэсийн хүдэр бутлах зориулалттай эл ган бөмбөлгийн наймаанаас эрх мэдэлтнүүд сая, сая долларын ашиг олдог юм. Ихэнх нь урд хөршөөс нэг тонныг нь 400-500 ам.доллараар оруулж ирээд “Эрдэнэт” үйлдвэрт тонныг нь 1300-1400 ам.доллараар шахдаг байсан гээд бод доо. Аливаа юманд хязгаар байдаг.
Харин “Эрдэнэт” үйлдвэрт чиглэсэн эрх мэдэлтнүүдийн ашиг сонирхлын бизнест огт хязгаар гэж байдаггүйгээрээ онцгой. Үүнээсээ болоод хууль бус үйлдэл, гэрээ газар авсан үйлдвэр. Х.Оюунцэцэг захирал эрх мэдэлтнүүдийн энэ бизнест хязгаар тавихыг оролдсон юм байх. Тэрбээр гадна дотнын сүлбээтэй улстөрчдийн шахааны ийм бизнесийн гэрээг зөвшөөрөхгүй гэдгээ илэрхийлж “Одоо болно оо” гэснээрээ “алдаа” гаргажээ. Тэрбээр тэгээд хэний дургүйг хүргэв гэхээр Шадар сайд М.Энхболд, ХХААХҮ-ийн сайд Т.Бадамжунай тэргүүтний юм байх.
Бас экс Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаярын шархыг бүр ч хорсгосон бололтой. Увайгүй улстөрчид үзэл бодол ондоо хэрнээ бизнесийн ашиг сонирхол нэгдэх аваас орондоо орсон эр, эм хоёр шиг тэврэлдэн, үгсэн хуйвалддаг ой гутам муухай араншинтай. Дээр өгүүлсэн 90 сая гаруй ам.долларын авлага бол улстөрчдийн халаасанд яваа. Тэд хулгайлсан энэ их мөнгөө эргүүлж өгөхгүй байхын тулд өөрийн тоглоомын “хүүхэлдэйнүүдийг” “Эрдэнэт” үйлдвэрийн удирдлагуудад тавьдаг юм. Тэрхүү ээлжит утсан хүүхэлдэй нь Д.Ганбат юм байна л даа.
Т.Бадамжунай сайдын баз гэгддэг эл эрхэм “Эрдэнэт” үйлдвэрт 2004-2008 онд Х.Оюунцэцэгийн албыг хашиж явсан нэгэн. Энэ нөхрийг Ч.Ганзориг халсан гэдэг. Гэхдээ бас л улстөрчдийн шахалтаар тодруулбал С.Баярын захиалга байсан гэдгийг эрдэнэтчүүд илээр ярьдаг юм.
“Өнөөдөр” сонин. Сэтгүүлч Даваадорж. 2011 он.
Ж.СҮХБААТАР Т.БАДАМЖУНАЙГ АВЛИГЫН ЗАГАЛМАЙЛСАН ЭЦЭГ ГЭВ
Т.Бадамжунай хотын ерөнхий менежерээр ажиллаж байхдаа газрын хууль бус наймааг жинхэнэ утгаар нь мафийн зохион байгуулалтад оруулж, төрөөс төрсөн тэрбумтнуудын тэргүүнд дүүхэлзэх болгосон гэлцдэг. Олон нийтийн зүгээс МАН-ын ХХVII их хуралд ихээхэн ач холбогдол өгч, жинхэнэ шинэчилэгч хурал болох болов уу хэмээн нүд, чих тавьж байсан билээ.
Харин өнөөдөр үүсээд байгаа нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийсэн улстөр судлаач, МАН-ын жирийн гишүүд, дэмжигчид МАН-ыг хэд хувааж ч болзошгүй хурцадмал байдлын буруутнаар Т.Бадамжунай тэргүүтэй “хотын фракц”-ын тайзны араар хуйвалдаан зохион байгуулагчдыг нэрлэж байгаа сурагтай. Т.Бадамжунайгийн хувьд өмнө нь АТГ-т нэг биш удаа дуудагдаж байсан ч асуудлыг хурцатгалгүй намжааж дөнгөдөг аргатай нэгэн.
Хүнс, хөдөө аж ахуй хөнгөн үйлдвэрийн сайд байхдаа Жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих сангийн 500 сая төгрөгийг зориулалтын дагуу ашиглаагүй, тодорхой хэсгийг хувьдаа завшсан байж болзошгүй гэж үзэн, Авлигатай тэмцэх газраас шалгасан нь түүний хувьд хууль, шүүхийн хаалга татсан анхны тохиолдол нь байж. Тун ч удалгүй тэр хэрэг нь замхарсныг үзвэл Ж.Сүхбаатарын бичсэнээр “Тагнуул, цагдаа, АТГ, шүүх, шашин, нийслэл, МАН, АН дамжсан далд сүлжээг хэрж, хуулийн ажилтнуудын халхавчинд орсон” нэгэн байхыг үгүйсгэх аргагүй л юм.
“Өглөөний сонин”. 2013 он.
30 ДАХЬ ЕРӨНХИЙ САЙДЫГ ТОДРУУЛАХААР БҮЛЭГЛЭЛҮҮД НУУЦААР УУЛЗАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
МАН-ын хамгийн том бүлэглэл буюу М.Энхболдыг тойрсон Хотын фракц уржигдраас цуглаж эхэлсэн байна. Энэ фракцыг МАНАН буюу ХАР ХҮЧ-ний гол цөм болдог гэж хэлж болно.
Энэ бүлэглэлийн төлөөллүүд болох УИХ-ын дарга, МАН-ын дарга М.Энхболд экс Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж хоёр уржигдар уулзжээ. Ингээд Элчин сайд асан С.Баярыг “…Монголд ир” хэмээн дуудсан байна. С.Баяр уржигдар оройдоо иржээ. Мөн сайд асан Т.Бадамжунайг ч дуудсан байна. Тэрээр өчигдөр үдээс хойш Монголд ирсэн байна. Ингээд энэ фракцын удирдлагууд бүрдэж, өчигдөр уулзалдсан аж. Тэд Ерөнхий сайдад хэнийг зүтгүүлэх вэ гэдгээ эхний ээлжинд шийдэх юм.
Үүнээс өмнө С.Баяр, Т.Бадамжунай нар Сингапурт уулзаж энэ талаар мөн ярилцсан бололтой.
МАНАН буюу ХАР ХҮЧ-нийхэн шинэ Засгийн газрын тэргүүнээр хоёр хүний аль нэгийг зүтгүүлье гэж ярьж буй ажээ. Нэг нь УИХ-ын гишүүн, ХЗДХ-ийн сайдын үүрэг гүйцэтгэгч С.Бямбацогт, нөгөөх нь УИХ-ын гишүүн Н.Энхболд юм байна. Н.Энхболдоосоо илүү С.Бямбацогт нь нөгөөдүүлийнхээ дэмжлэгийг авах магадлалтай гэнэ.
Юутай ч ойрын өдрүүдэд М.Энхболд, Ц.Элбэгдорж, С.Баяр, Т.Бадамжунай, С.Бямбацогт, Н.Энхболд гэсэн бүрэлдэхүүнтэй энэ ХҮЧ-нийхэн уулзалдаж асуудлаа шийднэ гэсэн үг.
“Зууны мэдээ” сонин. 2017 он.
“АВЛИГЫН ЗАГАЛМАЙЛСАН ЭЦЭГ” Т.БАДАМЖУНАЙ
"Хадгаламж" банкны ахлах нягтлан бодогч Ц.Чимэдцэрэнгийн мөнгөөр Солонгосын казинод тоглосон хэргээр Т.Бадамжунай нарын гурван гишүүнийг шалгах гэсэн боловч УИХ-ын гишүүний бүрэнэрх гэдэг халхавчиин ард шалгуулалгүй өнгөрсөн удаатай. Хууль хяналтынхан төдийгүй МАХН-ын лидерүүд өөрсдөө Т.Бадамжунайг яаж ч чаддагүй гэдэг юм билээ. Ямар сайндаа л Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр "Би МАХН-ын даргаар М.Энхболдыг тавихдаа Т.Бадамжунайг намын даргаар тавьчихсанаа тооцоогүй том алдсан байна лээ" гэж халаглаж, хардах, хорсох, занахын хооронд толгойгоо барьж суусан гэдэг яриа гарч байхав дээ.
Л.Энэбиш агсан 2000 онд намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга байхдаа намын Удирдах зөвлөлийн хурал дээр "Т.Бадамжунайг хэрхэвч хотын ерөнхий менежер болгож болохгүй" гэж Н.Энхбаяртай санал зөрөнтэрсэлдээд дийлээгүй гэдэг яриа улс төрийн хүрээнийхний дунд байдаг. Тэр цагаас л улс төр, бизнесийг том бүлэглэл Монголын парламентад үрээ цацаж эхэлсэн аж. Тэр нь одоо ургаж төлжөөд, хэнд ч дийлдэхгүй "босоо ороолон" болж хувирчээ. Энэхүү "босоо ороолонг" Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, УИХ-ын эрхэм 76, Авлигатай тэмцэх газар, Улсын ерөнхий прокурор, хууль хяналтынхан гээд ер хэн ч дангаараа дийлэхгүй нь тодорхой.
2008 он. “Gogo.mn” сайт. Сэтгүүлч Б.Намуун
14 ТЭРБУМЫГ Б.ЧИМЭДЦЭРЭН ГАНЦААРАА АШИГЛААГҮЙ ГЭНЭ ШҮҮ
Т.Бадамжунайн талаар зөвхөн энэ ч биш нэлээд хэдэн жилийн өмнөөс асуудалтай мэдээ, нийтлэлүүд мөн ч олон гарч байлаа.
…Хадгаламж банкны 14.2 тэрбум. Энэ мөнгөн дүнг сонсоод хүмүүс Ц.Чимэдцэрэн ганцаараа ашиглаагүй байхаа хэмээн уулга алдаж байсан. Хэргийн тухай ярьж, шалгах эхлэх үед УИХ-ын гишүүн асан Т.Бадамжунай, Д.Занданшатар нарын нэр холбогдож эхэлсэн…
…Хэргээс мултарлаа шүү хэмээн сэтгэл амасхийж байгаа бол Т.Бадамжунай, Д.Занданшатар нар тийм ч амар байх болоогүй бололтой. Хамгийн эгзэгтэй бөгөөд олны анхаарал татаж байгаа зүйл бол тэдэнтэй холбоотой ноцтой баримт байдаг аж. Одоохондоо дэлгэгдээгүй байгаа энэ баримт удахгүй дэлгэгдэх гэнэ.
2009 он. Goomongol.mn сайт.
Т.БАДАМЖУНАЙ САЙД, Б.БАТТОГТОХ НАРЫГ АТГ-Т ДАХИН ШАЛГУУЛАХААР БОЛЖЭЭ
БТ/2011/03 дугаар бүхий өөр нэг тендертэй холбоотой асуудлыг сөхөж тавьсан байна. Үүндээ “Монгол Улсын Хүнс Хөдөө Аж Ахуй Хөнгөн Үйлдвэрийн сайд Т.Бадамжунай нь “Цагаан залаа агвет” ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч, хувьцаа эзэмшигч нарын авлигын нөлөөллөөр Монгол улсын Засгийн газрын 2011.06.22-ны өдрийн 192 дугаар тогтоолын 2.5-д “ Мал сүргийг халдварт болон паразиттах өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх тарилга, угаалга, туулгалтад бүрэн хамруулах ажлыг 2011 онд багтаан гурван удаа нэгдсэн байдлаар зохион байгуулах” гэдэг хууль бус заалт оруулжээ.
Энэ нь их хэмжээний мөнгийг Засгийн газар, улсын төсвөөс хууль бусаар гаргуулан, “Цагаан залаа агвет” ХХК-аас 45702,5 литр ивермектинтэй дүйцэхүйц эмийг нэг литрийг нь 58728 төгрөгөөр нийт 2.684.016.420 (хоёр тэрбум зургаан зуун наян дөрвөн сая арван зургаан мянга дөрвөн зуун хорин) төгрөгөөр худалдан авах гэрээг 2011 оны арваннэгдүгээр сарын 10-ны үед ХХААХҮЯ болон “Цагаан залаа агвет” ХХК-ийн хооронд байгуулан, ХХААХҮЯ нь “Цагаан залаа агвет” ХХК-д тийм хэмжээний мөнгө төлж, одоо тус эмийг аймаг орон нутгийн мал эмнэлгүүдэд хуваарилан хүргэж байна” гэжээ…
…Эдгээрээс эцсийн дүнд сайд Т.Бадамжунай нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж “Цагаан залаа агвет” ХХК-тай хуйвалдан улсын төсвөөс 362645400 (гурван зуун жаран хоёр сая зургаан зуун дөчин таван мянга дөрвөн зуун) төгрөг завшсан нь тодорхой байгаа аж.
2012 он. “Үндэсний мэдээ” сонин. Сэтгүүлч Б.Отгонбаяр.
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Т.БАДАМЖУНАЙН ТУХАЙ 20 КОММЕНТ
Т.Бадамжунай тэргүүтэй эрх мэдэлтнүүд Солонгосчуудад 330 мянган га газар зарсан гэх боловч эл асуудлыг хэн ч тоогоогүй өнгөрүүлсэн юм
Г.Алтан хатагтайгаас хүртэл Т.Бадамжунай авлига авч байсныг Г.Алтан хатагтайн экс нөхөр С.Жамъянсүрэн хэвлэлийнхэнд дэлгэж байв.
Төрийн эзэмшилд байсан Лениний музей хэний мэдэлд байдаг нь тодорхой бус ч саяхнаас тус музей нь Т.Бадамжунайн мэдэлд байдаг гэх “бор шувуу” нисэв.
-Т.Бадамжунайд тариалангийн асар том газрууд бий. Гэхдээ буруу гарынх уу, зөв гарынх уу гэдэг бас л бүрхэг. Булган аймагт 2000 гаруй га тариалангийн талбайтай гэдэг. Харин Сэлэнгэ аймагт үүнээс ч илүү том тариалангийн талбайтай гэж байгаа.
– Хотын төвийн өнгөтэй өөдтэй газар бүхнийг овоо хэдэн төгрөг болгож халаасалж чадсан Т.Бадамжунай хариуцлага хүлээж, хэрэгт татагдах нь бүү хэл улам л тэнгэр өөд мацсаар байна.
– Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд асан Т.Бадамжунайг улсын төсвөөс 500 сая төгрөг завшсан хэргээр шалгаж эхэлсэн гэж байсан боловч өдгөө энэ асуулал таг чиг.
2013 он. “Зиндаа.мн” сайт. Сэтгүүлч Ж.Ананд.
БАДАРЧИН, Т.БАДАМЖУНАЙ ХОЁР ЯВСАН ГАЗАР БАЛАГТАЙ
…Бадарчин явсан газар балагтай, батгана суусан газар баастай гэдэг шиг Бадамжунай байгаа газар авилга, хээл хахуулийн асуудал цэцэглэнэ гэхээс цэгцэрнэ гэж үгүй аж. Яамаар дүүрэн хамаатан садны холбоо үүсгэсэн. Тэд нар нь “Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх” хөнгөлөлттэй зээлд хамруулж өгнө гэж бараг сонин, телевизээр зар тавих нь халаг ил цагаандаа гарч байна. Зээл батлуулж өгөөд 10 хувийг нь авна. Цаашаа банкинд зуучилж өгнө гэж үнэ хөлс авдаг тийм л ажил өрнөдөг газар. Ихэнх зээл нь эргэн төлөгдөхгүй, эргэн төлсөн нэгнийх нь хөрөнгөөр хамаатнуудаараа дүүргэсэн яамаа өргөтгөөд л сууж байна.
2012 он. “Chuhal.mn” сайт.
ГЭТЭЖ БУЙ АРСЛАН БУЮУ МАНГАС ЖУНАЙ
…Удаах тохиолдол 2007 онд болсон Хадгаламж банкны алдарт 14 тэрбумын хэрэг. Энэ хэрэгт нэр бүхий гишүүдийн хамтаар тэр хутгалдсан боловч бас л цэвэр мултарч гарсан. Түүний оронд Ц.Чимидцэрэн тэдний хэргийг ганцаар хүлээн 14 жилийн ял сонссоноор өндөрлөсөн билээ. Мөн түүнийг Зоос банкны дампууралд ч холбоотой гэдэг. Гол нь Зоос банкинд Жунай тэргүүтэй баячуудын асар их хэмжээний мөнгө байдгаас болж Зоос банк төрийн банк болсон. Төрөөс мөнгө сааж тэрбумтан болсон тэрээр Солонгосын казинод өөрийн бус Монголын татвар төлөгчдийн мөнгөөр тоглоод асар ихийг алдсан байдаг. Тухайлбал, 2004 оны 11 дүгээр сарын 27-ноос 2007 оны 2 дугаар сарын 12-ны хооронд казинод тоглохдоо 97 сая гаруй төгрөгөө тавиад туучихсан гэдэг.
Жунай Архангай аймгийн Засаг Даргын суудлыг 100 сая төгрөгөөр худалдан авч баярхсан байх юм. Уг нь Архангай аймгийн Засаг Даргын суудалд аймгийн Засаг дарга асан Ж.Нэргүй, Ё.Баатарбилэг нар өрсөлдсөн аж. Гэтэл ХХААХҮ-ийн сайд 100 сая төгрөгийг тус аймгийн ХААН банкаар Ж.Нэргүйд шилжүүлж нэрээ татахыг санал болгосон байна. Мэдээж ийм их мөнгө амлахаар Ж.Нэргүй ч нэрээ татаж, үнэ хүрсэн суудлаа чөлөөлж, аймгийн Засаг даргын зөвлөх гэсэн албыг хаших болсон байна.
Сүүлийн үед түүнийг Мэнэнгийн талыг солонгосчуудад зарсан гэсэн явган яриа яваад байгаа. Юутай ч, Дорнодын Мэнэнгийн талд 27000 га газрыг Өмнөд Солонгосчуудад ногоо тариулахаар өгчээ. Төрийн тэргүүн Ц.Элбэгдоржоос асуухад “Т.Бадамжунайгаас асуугаарай” гэж хариулсан байдаг. Тэгвэл солонгосчуудад Мэнэнгийн талыг бэлэглэсэн ч юм уу, эсвэл их хэмжээний мөнгөөр зарсан хүн нь Жунай болж таарлаа л даа.
Атрын аянаас алт шүүрч гэнэ, төрийн ордны зүүнтээх хэвлэх үйлдвэрийн хувьчлалыг будлиантуулсан гэнэ, Америкчуудтай нийлээд казино байгуулах гэж байна гэнэ гээд түүнтэй холбоотой хэл ам үргэлжилсээр л байгаа. Сонгуулийнхаа бэлтгэл ажлыг хэдийнээ хийчихээд дараагийнхаа олзыг барих гээд гэтэж яваа арсланг зогсоох хүч одоо МАНАН байтугайд нь байхгүй болсны бодит жишээ энэ буюу.
2012 он. “Нийгмийн толь” сонин. Сэтгүүлч Ц.Жаргал.
ХАЛХГОЛЫН 30 МЯНГАН ГА ГАЗРЫН АСУУДАЛД Т.БАДАМЖУНАЙ ХОЛБООТОЙ ЮУ
Солонгосчууд 2011 онд Дорнодын тал Халхын гол сав нутaгт 330 мянга гаруй га газар худалдаж авсaн гэж Австрали, АНУ, Азийн мэдээллийн хэрэгслүүд зарлаж байсан тухай өмнө нь хэвлэлүүд бичиж л байсан. KOICA- тай байгуулсан гэрээнд Монгол талаас Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам, Сангийн яамны төлөөлөгчид 2011 оны гуравдугаар сарын 10-нд үзэглэсэн ч тухайн үед Монголын Засгийн газар ямар ч тайлбар өгөлгүй нам дарж байсан.
Тэгвэл тухайн үед Сү.Батболд Ерөнхий сайд, Т.Бадамжунай Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд байсан юм. Дорнод аймгаас УИХ-д тухайн үед ажиллаж байсан гишүүд тойргийнх нь сумын газар нутгийг худалдаж байхад юу хийж явсан бэ гэдэг асуулт ч гарч ирнэ. Компаниас компани дамжуулан зарсан 30 мянган га газрын талаархи мэдээллийг ил гаргасан хүн нь буруудаж суугааг хэрхэн тайлбаолах бол. Газар нутгийнхаа төлөө гэх сүржин нэртэй, даржин хөдөлгөөнүүд хаана явж, юу хийж байсныг ч мөн асуумаар. Зургаан жил хав дарагдсан Халхголын 30 мянган га газрын тухай одоогийн гишүүд нь ч яагаад юу ч дуугарахгүй байгаа нь хачирхалтай биш гэж үү.
2015 он. “Assa.mn” сайт. Сэтгүүлч Л.Номин.
Т.БАДАМЖУНАЙ САЙД КАЗИНОТОЙ БОЛОХООР АНУ-ЫН ТАЛТАЙ ХЭЛЭЛЦЭЖ ЯВАА ГЭВ
Казиногийн тухай хууль гэхээр ихэнх хүмүүст бүтэх бүтэхгүй үй олон шинэ төрлийн гэмт хэрэг, улс орны хөгжилд хувь нэмрээ оруулах эсэх нь эргэлзээтэй асар их мөнгө төсөөлөгддөг.
1999 онд батлагдангуутаа төр түшилцэж явсан гурван гишүүнийг “аавын хаалга” татуулсан энэ хуулийг 2008-2012 оны парламентын нэр бүхий “цөс ихт” 10 гишүүн санаачлан оруулж ирсэн.
Энэ хуулийн төслийг бүрэн эрхийнхээ хугацаанд батлуулна хэмээн улайрч байгаа Д.Загджав тэргүүтэй нэг хэсэг гишүүд өнөөгийн парламентад байхад нөгөө талд нь сонгууль дөхөж байхад ийм хэл амтай хууль батлахгүй гэж хэлэх Я.Батсуурь нарын хэсэг гишүүд тэдэнтэй тэрсэлдэж байна. Мөн энэ хууль манай улсад огт ашиггүй гэж үзэх Д.Энхбат тэргүүтэй гишүүд ч байх. УИХ-ын 76 гишүүн ийм байдалтайгаар өвөр хоорондоо маргалдаж байхад өмнө нь энэ их мөнгө үнэртсэн хуулийг батлуулчих санаатай үзэлцэж, бас зах зухаас нь хувь хишгийг нь хүртэж явсан гэх Т.Бадамжунай нарын хууль батлалцах “эрхээ хураалгасан” хэсэг нөхөд хуулиар хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй байгаа казинод эзэн суух “марафон”-ы бэлтгэл ажлаа хангаад эхэлсэн сурагтай.
Тэрбээр АНУ-ын Кентакк мужийн нөлөө бүхий хүмүүстэй хамтран Монголд казино байгуулахаар хөөцөлдөж, хөрөнгө мөнгөний хэлэлцээрт орж байгаа хэмээн эх сурвалж мэдээллээ. Замын-Үүдийн чөлөөт бүст сүндэрлэх уг казиногийн үйлчлүүлэгчид нь Хятад, Япон, Солонгосоос ирэх жуулчид, бизнесийнхэн байхаас гадна Монголын уул уурхайн салбарт ажиллахаар ирж буй Австрали, Канад зэрэг орны иргэд гэж Т.Бадамжунай сайд ба түүний нөхөд тооцоолж байгаа гэнэ.
Хамгийн хачирхалтай нь хуулиасаа өмнө тендергүйгээр гараагаа эхлээд байгаа уг казиногийн 50-55 хувийг Лексингтоны уугуул Жо Флинн, 5-10 хувийг мөн л Лексингтоны хуулийн фирмийн мэдлийн “Asia Pacific Equine” гэдэг морь мал сонирхож бизнес хийдэг хүмүүсийн нийгэмлэг эзэмших гэнэ.
2011 он. “Монголын мэдээ” сонин. Сэтгүүлч С.Энхзаяа.
Т.БАДАМЖУНАЙГ МӨНГӨ ЗАВШСАН ХЭРГЭЭР ШАЛГАЖ БАЙНА
Т.Бадамжунайг сайдын алба эрхэлж байхдаа Завхан аймгийн жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлнэ хэмээн улсын төсвөөс 500 сая төгрөг гаргуулж авсан хэмээн буруутгаж буй гэнэ.
Завхан аймагт өнгөрсөн тавдугаар сард жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих нэрийн дор ямар ч төсөл сонгон шалгаруулалт явуулахгүйгээр долоо хоногийн дотор 500 сая төгрөгийг нэр бүхий 108 иргэн, хуулийн этгээдэд тарааж хувийн дансанд шилжүүлсэн гэв. Төсвийн мөнгийг шамшигдуулсан гэх хэргийн мөрдөн байцаалтын ажиллагаа эхэлж буй ч анхан шатанд цугласан баримтаас үзэхэд энэ онд УИХ-д нэр дэвшсэн зарим хүний сонгуулийн сурталчилгаанд дээрх мөнгийг зарцуулсан байж болзошгүй аж.
Gogo.mn сайт. Сэтгүүлч Д.Болор. 2012 он.
Д.АРВИН, Д.ЗАГДЖАВ, Т.БАДАМЖУНАЙ, Х.БАТТУЛГА, Д.ДАМБА-ОЧИР НАР ХАДГАЛАМЖИНДАА МӨНГӨГҮЙ ГЭВЭЛ ТА ИТГЭХ ҮҮ
Хамгийн олон компанид хөрөнгө оруулсан Кёкүшюзан Д.Батбаяр хадгаламжиндаа 77 сая төгрөгтэй бол УИХ-ын гишүүн ЗТБХБ-ын сайд Х.Баттулга хадгаламжиндаа огт мөнгөгүй хэмээжээ. Өөрөөр хэлбэл энэ нүдийг бөглөөгүй байна.
Мөн хадгаламжиндаа мөнгөгүй, ямар ч компанид хөрөнгө оруулаагүй хэмээн УИХ-ын гишүүн Д.Арвин ХОМ-ээ өгсөн байх юм. ХОМ-ээ буруу, эсвэл худал мэдүүлсэн өндөр албан тушаалтныг ажлаас нь халах хүртэл арга хэмжээ авдаг. Харин өндөр албан тушаалтан нь УИХ-ын гишүүн байх тохиолдолд яадаг бол. Гэхдээ мэдээж эрхэм гишүүн үнэ бөглөсөн биз ээ хэмээн “найдаж” байна.
Мэдээж түүнтэй адил энэ нүдийг үл тоомсорлож орхисон гишүүдийн тоонд Э.Бат-Үүл, Б.Бат-Эрдэнэ, Д.Дамба-Очир, Батж.Батбаяр, Г.Занданшатар /тэрээр мөн аль ч компанид хөрөнгө оруулаагүй/, Д.Загджав, Ц.Мөнх-Оргил, Ц.Нямдорж, Д.Тэрбишдагва, О.Чулуунбат, С.Эрдэнэ, Т.Бадамжунай гээд цөөнгүй хүн орох юм.
Gogo.mn сайт. Сэтгүүлч О.Ариунбилэг. 2010 он.