
Тээвэр, ложистикийн түгжрэл, тээврийн зардлын өсөлт нь инфляцыг нэмэгдүүлэх нийлүүлэлтийн бас нэг хүчин зүйл болж байгаа талаар Монголбанкнаас мэдээллээ.
Монголбанк хэрэглээний үнийн индексээр илэрхийлсэн инфляцыг 2021-2023 онд жилийн зургаан хувь орчимд, +/-2 нэгж хувийн интервалд тогтворжуулахыг зорьж байгаа билээ. Өнөөдрийн байдлаар улсын хэмжээнд инфляц 9.6 хувь, Улаанбаатарт 9.9 хувьтай байна. Жилийн инфляц нийслэлд энэ оны 3-9 сарын хугацаанд 7.9 нэгж хувиар өсөхөд мах, хатуу түлш, шатахуун 5.6 хувийг бүрдүүлжээ.
Эдийн засаг хямралын хүнд үеэс сэргэж гарч буй нь инфляцын өсөлтөд нөлөөлөх нэг хүчин зүйл болж байна. Дэлхийн зах зээл дээрх нефтийн үнийг дагасан бензиний үнийн өсөлт инфляцад нөлөөлж буй. Мөн хямралын үеийн өмнөх түвшнээс дэлхийн хүнсний индекс 20 орчим хувиар өссөн нь дотоодын хүнсний үнэд нөлөө үзүүлжээ.
Үүнээс гадна мах, хатуу түлш, бензиний үнийн өсөлт инфляцад багагүй нөлөө үзүүлэв. Тухайлбал, өнгөрсөн зургадугаар сард Улаанбаатар хотын инфляц 7.1 хувьтай өндөр гарсны гурван нэгж хувийг мах, хатуу түлш, бензин гэсэн гурван бараа, бүтээгдэхүүн эзэлжээ.
Улаанбаатар хотын жилийн инфляцад голлон нөлөөлсөн бараа бүтээгдэхүүний хувьд, өнгөрсөн есүгээр сард махны үнэ 16 хувиар өссөн нь жилийн инфляц 1.8 хувиар өсөхөд нөлөөлжээ. Харин шатахууны үнэ өнгөрсөн сард 38.8 хувиарч өсч, жилийн инфляцад эзлэх хувь 1.7 болж өссөн байна.
Тээврийн үнэ нэмэгдэж байгаа голлох шалтгааныг авч үзвэл:
- Ковид-19 цар тахал дэгдсэнээр үйлдвэрлэл болон эрэлтийн тэнцвэргүй байдал бий болсон
- Далайн тээврийг орлох өөөр хямд өртөгтэй тээврийн хувилбар байхгүй тул одоо үүсээд буй тээврийн зардлын өсөлттэй нүүр тулж байна.
- Ойрын саруудад ачаагүй чингэлэгийн тээвэрлэлт зэрэг худалдааны салбар, олон улсын тээврийн хүндрэлтэй асуудал үргэлжлэхээр байна.
- Төлөвлөсөн далайн тээвэр цуцлагдах аь эсвэл хойшлогдсоноос шалтгаалж далайн боомтуудад бөөгнөрөл үүсээд байна.
- Өмнө нь тохиолдсон худалдааны хямралуудтай харьцуулахад Ковид-19 цар тахлын үед гадаад худалдаа илүү богино хугацаанд эргэн сэргэж, цаашид тогтвортой төсөөлөлтэй байна.